İnsan bedeninin dış ortamdan soyutlanmış iç boşluklarının özel donanım ile görüntülenmesi işlemlerinin tümüne endoskopi adı verilir. Endoskopi kelimesi latinceden gelmiştir. “Endo” iç anlamı taşır. “Skopi” ise görmek demektir. Midenin görüntülenmesine gastroskopi, kalın barsağın görüntülenmesine ise kolonoskopi adı verilir. İnsan kalın barsağı yaklaşık 100-120 cm uzunluğundadır. Kalın barsağın  tamamının incelenmesine kolonoskopi, son 60 cm’lik kısmının incelenmesine ise sigmoidoskopi adı verilir.

Kolonoskopi işlemi kalınbarsağın tamamının fiberoptik bir cihaz olan kolonoskop ile incelenmesidir.

İşlemin sağlıklı olması için genelde bir gün öncesinden verilen barsak temizleyici ilaçlar ve gıda rejimi ile temizlik yapılır. İşlem öncesi hastanın hazırlığını yapmış ve aç şekilde gelmesi istenir. Acil durumlarda barsak temizliği hastane şartlarında lavman uygulanarak yapılabilir. Hastaya kolonoskopi işlemi öncesinde damar yolu açılır ve tibbi bir sakınca olmaması durumunda  bilinçli rahatlatma denilen işlem uygulanır. Aslında hastanın bilinci hiçbir zaman kapanmaz ancak kolonoskopi sırasında hiçbirşey hissetmemesi ve ağrı duymaması sağlanır. Kolonoskopi yaklaşık 15 dakika sürer. İşlem sırasında patolojik inceleme gerektiren bir durum ile karşılaşılır ise o anda doku örneklemesi (biopsi) yapılabilir ya da polip ile karşılaşılması durumunda polip çıkartılabilir (polipektomi). Bu işlemler ağrıya neden olmaz. Kalın barsak kanserlerinin büyük çoğunluğunun poliplerden kaynaklandığı düşününüldüğünde erken dönemde çıkarılan bir polip hayat kurtarıcı olabilir. Kolonoskopi işlemi sonrasında bilinçli rahatlama amacı ile kullanılan ilacın etkisini geri çevien bir ilaç uygulanır ve hasta çoğu kez 30 dakika içinde hastaneden ayrılır hale gelir.

Gün boyu yoğun dikkat gerektiren durumlardan kaçınılması önerilir ancak hasta gündelik işlerini yapabilir haldedir.

Ailede kalın barsak kanseri olan kişilerde 30 yaşından sonra, herhangi bir risk taşımayan kişilerde ise 50 yaşından sonra kontrol amaçlı olarak kolonoskopi yapılması önerilmektedir. Kanama ile başvuran 50 yaş üstü hastalarda, kalın barsağın yangısal hastalıklarında (kolit) ve tümör şüphesi olan kişilerde mutlaka yapılması önerilir.

Sigmoidoskopi işlemi kolonoskopinin kısa şeklidir. Kalın  barsağın son 60 cm’lik kısmına (S harfine benzerlik nedeni ile) sigmoid kolon adı verilir. Kalın barsağın bu kısmının incelenmesine ise sigmoidoskopi adı verilir. İşlem öncesinde kolonoskopide olduğu gibi birgün öncesinden hazırlık gerekmez. Hastanede lavman yapılarak temizlik yapılması yeterlidir. İşlem süresi yaklaşık 5 dakikadır. Hasta seçimine de bağlı olarak genelde hafif rahatlatıcı ilaç uygulanarak yapılır. Kolonoskopi işleminde olduğu gibi gerektiği durumlarda biopsi alınabilir ya da polip saptanması durumunda polipektomi (polipin çıkarılması) uygulanabilir. Tipik hemoroidal ya da fissür (çatlak, yırtık) yakınması ile birlikte kanaması olan genç hastalarda önerilir.

Merkezimizde hemoroid ya da fissur ameliyatı olacak hastalarımızda kolonoskopi gerektiren bir durum olmaması halinde önerdiğimiz yöntem sigmoisdoskopi yöntemidir. İşlem sonrasında yaklaşık 15- 20 dakikalık dinlenme sonrası hastalarımız normal günlük yaşamlarına devam edebilirler.

Hemoroidal hastalığın tanısında muayene ve endoskopi (sigmoskopi ve kolonoskopi) kullanılan yöntemlerdir. Özellikle ileri yaş hastalarda hemoroidal hastalık ile benzer yakınmalara neden olabilecek diğer hastalıkları (kalınbarsak kanseri, kolit vb.) ayırt etmek için mutlaka endoskopi önerilir.