Perianal apse nedir?
Perianal apse, anüs çevresinde yangı (iltihap) sonucu oluşan irin birikiminin tıbbi tanımlamasıdır. Anüsü çevreleyen ve istemsiz olarak gaz ve gaita çıkışını engelleyen dairesel kas lifleri arasında, tuvalet sırasında kayganlığı sağlayan ve bölge cildini nemlendiren salgı bezleri vardır. Doğası gereği  bedenimizin bu bölümünde bol miktarda bakteri bulunur ve bu bakteriler salgı bezlerinde yangıya neden olabilir. Bu yangı çoğu kez hemoroid ve/veya fissur varlığında doku bütünlüğünün bozulması ile başlar ve çok hızlı bir şekilde apseleşebilir (irinleşebilir). Bu bölgenin çevresinde gözenekli yağlı doku olduğundan irin çevreye yayılabilir ve cilde uzanıp kendiliğinden boşalabileceği gibi çoğu kez acil cerrahi girişim gerektirebilir.

Bulgular
İrinlenme hemen her zaman hızlı bir şekilde artan ve oturamamaya neden olan şiddetli ağrı ile kendini belli eder. Gece acil servise başvurunun sık bir nedenidir. Zonklama, şiddetli ağrı, makat çevresinde ısı artışı, ateş, titreme ve fenalık algısı eşlik edebilir. Cilt altına kadar uzandığında anus çevresinde kızarıklık ve şişlik belirgin hale gelir.

Çekince (Risk) Durumları
Şişmanlık, uzun süreli kabızlık, hemoroid ve fissur varlığı ve bazı yangısal barsak hastalıkları (Ülseratif kolit, Crohn) ve bedenimizin bağışıklık dizgesini (sistemini) baskı altına alan durumlarda perianal apse çekincesi ve riski artar.

Sağaltım (Tedavi)
Perianal apse oluşumunda en kısa sürede irin boşaltılmalı ve antibiotik sağaltımına başlanmalıdır. İrin birikiminin üzerini örten cilt katmanı cerrahi olarak açılır ve irinin toplanmış olduğu boşluk tamamen temizlenir, antiseptik çözelti ile yıkanır ve apsenin derin yerleşimli olması durumunda içine diren konularak pansumanlar sırasında apse boşluğunun yıkanabilmesi sağlanır. Bu cerrahi girişim yerel uyuşturma (lokal anestezi) ile yapılabilir ancak özellikle derin yerleşimli apselerde hastanın uyuması girişim sırasında hasta konforunu artıracaktır.

Hemoroidal doku kalınbarsak duvarına Park ligamanı olarak adlandırılan bağlarla tutunur. Kronik kabızlık, ıkınma, gebelik ve uzun süreli ayakta durarak çalışmak gibi nedenler bu bağların (Park ligamanı) zarar görmesine, bu dokunun aşağıya doğru sarkmasına, içindeki kan dolaşımının bozulmasına ve doku içinde kan göllenmesine neden olur.

Hemoroidal dokunun sarkması, çoğu kez kalınbarsak dokusunun (mukoza) anüs dışına sarkması (mukozal prolapsus) ile birlikte görülür. Anatomik yapısı bozulan, aşağıya doğru sarkma ile içinde kan göllenmesi olan ve büyüyen bu doku hemoroidal hastalığa neden olur. Hemoroidal hastalıkta özellikle kabızlık döneminde sert dışkının çıkışında aşağıya sarkma, kanama ve ağrı sıklıkla görülen yakınmalardır.

Dış hemoroid dokusu anüsün dışında cilt altında olan ve olağan şartlarda görünmez olan damarsal bir dokudur. İç hemoroidlerde olduğu gibi kabızlık, ıkınma sürekli öksürük gibi durumlarda şişebilir ve görünür hale gelir. Dış hemoroid başlangıç aşamasından itibaren kanama ve ağrı yapar. Dış hemoroid dokusu anüsün dışında olduğundan hasta çoğu kez kendi tanısını koymuş olarak gelir. Sıklıkla anal fissur (yırtık, çatlak) ile birliktedir.

Ağrı ve kanama ön planda olduğundan iç hemoroidlere göre daha erken tanı konulur. Buna rağmen sıklıkla hemoroid içi kanama (tromboz) oluşabilir. Bu genelde anüs çevresinde ele gelir büyüklükte sertlik ve morluk olarak algılanır. Tromboze hemoroid acil girişim gerektirir.

İç hemoroid dokusu anüsün iç tarafında dişli çizgi (linea dentata) olarak tanımlanan çizginin üst tarafında bulunur. Her insanda iç hemoroid dokusu vardır ve olağan şartlarda görevleri kalın barsağın son bölümündeki basınç değişimlerine bağlı olarak şişip sönerek doğal yastıkçık şeklinde istemsiz gaz ve sıvı çıkışına engel olmaktır.

İç hemoroid rahatsızlığı hangi durumlarda ortaya çıkar?
* Uzun süre ayakta çalışan veya sürekli oturarak çalışan insanlarda
* Ikınarak tuvalet yapan ve tuvalette uzun süre oturan insanlarda
* Süreğen öksürük ve kabızlığı olan kişilerde
* gebelik sırasında
* kronik kabızlık ya da uzamış ishal durumunda

İç hemoroid dokusunu barsak duvarına bağlayan Park bağları (Park ligamanı) zedelenir ve hemoroid dokusu aşağı doğru sarkmaya ve sarktıkça da şişmeye başlar. Bunun nedeni hemoroid memesinin kirli kanını taşıyan damarlarda sarkma nedeni ile oluşan açılanma ve kirli kanın geri akımında zorlanmadır.

Gebelikte iç hemoroid
Gebelerde de bebeğin büyümesi ile birlikte makat bölgesinde baskı artar, damarlarda ve hemoroid dokusunda şişme görülebilir. Gebelik döneminde çok artan progesteron hormonu da damar duvarının gevşemesine ve daha fazla şişmesine neden olabilir.

İç hemoroid rahatsızlığının evreleri nelerdir?
1. EVRE
1. evrede hemoroidal doku büyümüştür. Özellikle sert dışkı sonrasında kanama görülür, fakat sarkma yoktur.

2. EVRE
Tuvalet sonrası ağrısız kanama iç hemoroidlerin en tipik bulgusudur. 2. evrede iç hemoroidler ıkınma ve zorlanma ile anüsden dışarı çıkabilir. Ancak tuvalet sonrası dinlenmek ve beklemekle kendiliğinden içeri girerler. Bu dönemde kanamaya ağrı da eklenir.

3. EVRE
3. evrede iç hemoroid dokusu tuvalet sırasında daha çok dışarı çıkar ve bu kez hasta tuvalet sonrası eli ile hemoroid dokusunu içeri itme gereksinimi duyabilir. Şişme ve zorlanma nedeni ile kanama ve ağrı çok artar.

4. EVRE
4. evreye gelindiğinde hemoroid dokusu hep dışarıdadır. El ile de içeri itilemez. Böyle bir durum yaşam kalitesini çok olumsuz yönde etkiliyecektir. Sürekli ağrı, akıntı, kanama ve infeksiyon nedeni olabilir. Hemen her zaman dış hemoroid ile birliktedir. Hemoroid memesi içine kanama olması (tromboz) sıklıkla görülür ve acil girişim gerektirir.

1937′de Milligan-Morgan tarafından yayınlanmış bir yöntemdir. 3. ve 4. derece hemoroidlerde uygulanmaktadır. Bu teknikte anüsün hemen altındaki cilt dokusundan başlanarak V şeklinde bir kesiyle dış ve/veya iç hemoroidler tamamen çıkarılmakta, damar yumağı yapısının kökü bağlanmakta ve kesiler açık bırakılmaktadır. Çok etkili bir yöntem olmakla birlikte operasyon sonrasında iyileşme dönemi 5-6 haftayı bulmaktadır. Bu durum hasta konforunu son derece düşürmektedir. Kanama, ağrı ve anüste daralma başlıca komplikasyonlar olarak bildirilmiştir.

Hemoroidal doku damar yumağı (anjiyo kavernöz) yapısında olan ve anüsün çıkışında yastıkçık görevi gören bir dokudur. İç hemoroid ve dış hemoroid olarak ikiye ayrılır. Anüsün ciltten kalınbarsak hücrelerine geçiş bölgesinde, dişli çizgi olarak adlandırılan çizginin üst kısmında olanlara iç hemoroid, alt kısmında olanlara dış hemoroid denir.

Hemoroidal dokuda atardamar ve toplardamar (arteriyovenöz) arası direkt bağlantılar mevcuttur. Bu yapı sayesinde kalınbarsağın en son kısmındaki algılayıcıların uyarısıyla hemoroidal doku içindeki kan miktarı hızlı bir şekilde ayarlanıp istemsiz olarak anüsten sıvı ve gaz çıkışını engelleyen bir yastık mekanizması şeklinde çalışır. Hemoroidal doku bu yönüyle  yaşam kalitesini sağlamakta önemli yere sahiptir.